> Home > modellen
Kawasaki Z900 "Z1" 1972
print dit artikel
We schrijven 1972 en het is herfst in Keulen. De IFMA motorbeurs opent haar deuren. Kawasaki heeft een nieuwe motor opgesteld die ze aan het publiek willen voorstellen. En wat voor één! De komst van de Kawasaki Z900 Z1 -een 900cc metende viercilinder viertakt- doet de motorwereld op zijn grondvesten daveren. Als een donderslag bij heldere hemel gaat het nieuws de wereld rond: Kawasaki heeft de tot dan toen toe grootste Japanse motor die te koop was in de strijd gegooid.



Dat Kawasaki daarmee zowel vriend als vijand verbaasde is niet meer dan normaal als je weet dat het merk voordien bijna uitsluitend gekend was voor de bouw van hoog vermogende tweetakt motoren met een cilinderinhoud tot 750 cc. De enige viertakt die ze voor 1972 produceerden was de 650W, een tweecilinder parallelmotor die veel weg had van een typisch Engelse motor. Maar niet alleen het aantal cilinders en de longinhoud van de Z900 Z1 zorgden voor opschudding. De motor beschikte namelijk ook over een dubbele bovenliggende nokkenas, produceerde zo maar eventjes 82 pk bij 8.500 toeren per minuut en had volgens de fabrikant een topsnelheid die boven de 200 kilometer per uur lag. Dat mag nu allemaal misschien niet veel lijken, maar we kunnen jullie verzekeren dat dit 30 jaar geleden beslist fabelachtige prestaties waren voor een straatmotor. Van een specifiek rijbewijs was toen bovendien nog geen sprake, dus kon iedereen die er de centen voor over had met deze raket op twee wielen zomaar de baan op. Ook op het gebied van de betrouwbaarheid mochten de kopers zich aan een verrassing verwachten want Kawasaki claimde dat de motor, ondanks zijn hoge prestaties, probleemloos 10.000 kilometer kon lopen tussen twee onderhoudsbeurten in. In de jaren ’70 beslist geen te verwaarlozen verkoopsargument want de motoren van de concurrentie moesten bijna allemaal op de helft van die termijn de pit opzoeken voor de broodnodige oliewissel. Kawasaki had het dus niet alleen tijdens de vijf jaar durende ontwikkeling van de Z1 klaargespeeld om zijn imago van bouwer van beresterke motoren alle eer aan te doen, maar ook baanbrekend werk verricht op het gebied van de gebruiksvriendelijkheid van hun nieuwste product. Bovendien is het blok van de Z900 Z1 door de jaren heen een voorbeeld gebleven waarop heel wat Kawasaki motoren gebaseerd zijn. Er zijn zelfs nog steeds trekjes van dit type motorblok te vinden in motoren die de dag van vandaag nog door Kawasaki aan de man worden gebracht. Als dat nog geen bewijs is dat het oorspronkelijke concept steengoed was, weten we het ook niet meer…



De Z1 verkocht zoals verwacht als warme broodjes, maar bleef ondanks zijn populariteit toch een opmerkelijke verschijning op de wegen. Wie die periode bewust als motorrijder heeft beleefd, zal zich ongetwijfeld herinneren dat de Z900 ontzag afdwong; dit zowel bij zijn aanhangers, als bij die motorrijders die het allemaal een beetje van het goede te veel vonden. En die laatsten kunnen we beslist niet helemaal ongelijk geven. Het rijwielgedeelte van de Z900 Z1 was namelijk volgens veel van de toenmalige eigenaars beslist niet zo rigide als ze wel hadden gewild; een euvel waar heel wat Japanse motoren –op enkele zeldzame uitzonderingen na- op dat moment last van hadden. De "flexibiliteit" van het frame, de achtervork en de voorvork zorgde bij echte hardgaanders voor wegliggingproblemen en de enkele remschijf in het voorwiel en de trommelrem achter waarmee de motor was uitgerust, konden geen echt keihard remwerk produceren. Dat laatste probleem ontlokte heel wat opmerkingen in de motorpers en Kawasaki was beslist niet doof voor die kritiek. Vanaf 1974 monteerde Kawa op de Z900 een tweede schijfrem in het voorwiel. De bevestigingspunten daarvoor waren reeds vanaf het eerste model op de voorvork aangebracht en het zal dan ook altijd een raadsel blijven waarom er niet meteen een dubbele remschijf werd toegepast om dit beest te temmen. Tot 1976 bleven de aanpassingen aan de Z900 Z1 beperkt tot wisselende kleurstellingen, maar daarna kreeg de geweldenaar een algemene opknapbeurt. In dat jaar werd de wanddikte van het frame opgetrokken, wat het frame wel wat zwaarder maakte, maar meteen ook stijver. Ook het motorkarakter kreeg een opsmukbeurt en daardoor leverde de motor vooral in de onderste en middelste toerentalregionen een beter koppel af. Maar dat mocht allemaal toch niet baten: In 1977 vergrootte Kawasaki de cilinderinhoud van de motor naar 1000 cc en werd de Z900 ten grave gedragen omdat de nieuwgeborene, de Z1000, de troon voor zich opeiste.



De Z1 is tijdens zijn glorietijd heel succesvol gebleken en dat zowel op de openbare weg als op de racecircuits. Talloze grote namen hebben zich op het tunen van de motor en het rijwielgedeelte toegelegd en daarmee een basis gelegd voor hun verdere toekomst. Egli, Martin en Goudier-Genoud bouwen specials op basis van de Z1 die peperduur waren, maar tot ieders verbeelding spraken. Zelf hebben we nog genoeg met gloeiende ogen en met rode oortjes naar deze goddelijke specials staan gapen… motoren die enkel voor de gefortuneerde happy few waren weggelegd en waar de modale motorrijder zich alleen maar vol afgunst blind kon staren. Jongensdromen en jeugdsentiment kan je dat mateloos bewonderen nu noemen, maar toen was een dergelijke machine nu eenmaal hét van hét in de motorwereld. Dat kwam natuurlijk niet in het minst omdat het Franse duo Goudier-Genoud in 1974 met hun creatie op basis van de Z900 de wereldvermaarde en superprestigieuze Bol d’Or wonnen.



Nu, anno 2004, zijn de retro gezinde motorrijders terug de klassieke schoonheid van de Z900 beginnen ontdekken. Een puntgaaf en origineel exemplaar kom je echter nog maar zelden tegen, dus wordt er druk gerestaureerd om van de meestal gehavende Z900’s terug elegante krachtpatsers te maken. Met name de originele uitlaatsystemen zijn bijna nooit meer aanwezig op de Z900’s, want het was in de jaren ’70 al mode om je motor met een vier-in-één uitlaatsysteem uit te rusten. Die dingen dempten zo goed het uitlaatgeluid, dat je er de gehele stad kon mee wakker maken zonder zelfs maar gebruik te maken van de helft van de toerentellerschaal. We prijzen ons dan ook gelukkig dat we onlangs een échte originele Z900 Z1 voor de lens wisten te krijgen, ééntje die er zelfs nog maar 1103 échte kilometers heeft opzitten en zelfs nog steeds op zijn originele, schrikwekkend smalle bandjes staat. Ja, het leven van een verslaggever kan soms mooi zijn, ook al heeft hij al heel wat grijs haar en zijn de motoren uit zijn jeugd nu klassiekers en oldtimers geworden… (Nu nog een klasse apart oprichten voor oldtimer-journalisten…nvdr).
naar top
Technische gegevens
Motor
Type: viercilinder viertakt met twee bovenliggende nokkenassen en twee kleppen per cilinder.
Koeling: lucht
Voeding: 4 x Mikuni 28 mm carburatoren
Boring X slag: 66 x 66 mm
Cilinderinhoud: 903 cc
Compressie: 8,5 : 1
Maximum vermogen: 82 pk @ 8.500 o.p.m.
Maximum koppel: 72 Nm @ 7.000 o.p.m.
Versnellingsbak: 5
Koppeling: natte platenkoppeling
Eindoverbrenging: cardan
Rijwielgedeelte
Frame: stalen dubbelwieg buisframe
Ophanging vooraan: telescopische voorvork 36 mm, veerweg 120 mm
Ophanging achter: stereovering, veerweg 80 mm
Voorrem: schrijfrem 297 mm met tweezuigerremklauw
Achterrem: trommelrem
Voorband: 3,25V19
Achterband: 4,00V18
Maten en gewichten
Lengte 2.250 mm
Breedte 820 mm
Hoogte n.b.
Zithoogte 820 mm
Wielbasis n.b.
Grondspeling n.b.
Leeggewicht 246 Kg
Tankinhoud 20,5 liter
naar top