In 1973 kwamen twee mannen aan de start van de GP van Frankrijk -die dat jaar als openingsrace voor het WK wegrace fungeerde- met een Yamaha die de naam YZR500 OW20 droeg. De Fin Jarno Saarinen en de Japanner Hideo Kanaya waren beiden geen onbekenden in de wegracesport want ze hadden in de voorbije jaren voor Yamaha gereden met de TZ250, de kwartliter racemachine van het merk met de gekruiste stemvorken. Saarinen had zelfs de wereldtitel in de 250cc klasse behaald in 1972. Na een 20 ronden durende race, die iets meer dan 116 kilometer lang was, kwam Jarno met de OW020 als eerste over de streep. Hij had een voorsprong van maar liefst 16 seconden opgebouwd op Phil Read, met zijn tot dan toe bijna onverslaanbaar gewaande MV Agusta. Jarno’s teamgenoot –Kanaya- kwam als derde over de eindmeet. Van een geslaagd debuut gesproken! Dat dit geen gelukstreffers waren bleek al snel: tijdens de volgende ronde van het wereldkampioenschap –op een verregende Saltzburgring- pakten de Yamaha rijders de eerste en de tweede plaats. In die tijd was dat een fenomenale prestatie want er deden zomaar eventjes een twintigtal merken mee in de koningsklasse en sinds 1958 had dat merk op één uitzondering na de wereldtitel weten te behalen. Inderdaad, in racen op topniveau hadden de fabrieken toen nog blijkbaar allemaal zin. Yamaha zou echter dat jaar samen met miljoenen andere wegraceliefhebbers een zware slag te verwerken krijgen. Op Monza kwam Saarinen samen met een hele rist andere grote namen ten val en voor Jarno Saarinen en Renzo Pasolini was dit incident fataal. De raceleiding stopte pas twee ronden na de valpartij de race en dat viel bij Yamaha niet in goede aarde. Ze trokken zich voor dat jaar met hun officiële 500cc team terug uit de GP racerij. Zo protesteerden ze tegen de omstandigheden waaronder de rijders moesten presteren in het GP wereldje. Voor 1974 pakte Yamaha uit met een heel voorname piloot op hun tweetaktracer. Niemand minder dan Giacomo Agostini, het Italiaanse supertalent, hadden ze ervan overtuigd om zijn loopbaan bij MV Agusta te beëindigen en op hun vierpitter van start te gaan. Het feest kon terug beginnen.

Opmerkelijk was dat de OW20 niet helemaal een alleenstaand concept was. Yamaha had namelijk nog een grote viercilinder racer ontwikkeld –de YZ648- die het merk in staat moest stellen om de Daytona 200 mijlsrace te winnen. Een prestigieuze race die van groot belang was voor de verkoop van motoren in de Verenigde Staten. Die motor was gebaseerd op de succesvolle TR2, een 350cc tweecilinder in lijn racemotor. De YZ648 was dan ook een viercilinder in lijn die bestond uit twee naast elkaar geplaatste TR2 cilinderblokken. Voor de bouw van de YZR500 had Yamaha hetzelfde grapje toegepast, maar dan wel met twee 250 cc blokken. Takashi Matsui, een ingenieur van Yamaha die werkte aan de ontwikkelingen, herinnert zich nog heel levendig de gang van zaken. "We ontwikkelden toen zowel een 500cc GP racer als een 700cc versie voor Daytona. De 700cc noemden we de YZ648 en de 500cc versie kreeg de naam YZ648 A toebedeeld. In oktober 1971 hadden we drie prototypes klaar. Het jaar daarop verfijnden we de motoren verder en in 1973 kwamen we naar buiten met twee volwaardige racers. De 700cc heette dan officieel de OW19, terwijl de halveliter-versie de naam OW20 kreeg. De OW19 had stereovering en relatief plat gevormde expansiepijpen. De foto hierboven is afkomstig van Ferry Brouwer, de man die in die tijd sleutelde voor Saarinen. Ferry was zo vriendelijk ons die te bezorgen zodat dit artikel zo kompleet mogelijk kon zijn. De ontstekingsvolgorde was zo dat de gassen van de buitenste twee cilinders gezamenlijk ontbrandden, gevolgd door het middelste cilinderpaar. De expansiepijpen vonden een plaatsje onder de motor en werden zo gevormd dat er een grote hellingshoek mogelijk was. Het frame was opgebouwd uit chroom-molybdeen buis en rondom waren er schijfremmen gemonteerd." Masakazu Shiohara, het toenmalige hoofd van het testteam, was eerst enigszins verbaasd door de uitstekende resultaten van de OW20. Volgens zijn gegevens hadden de sterkste motoren van de concurrentie namelijk iets meer dan 100 pk aan boord, terwijl de OW20 het moest stellen met 95 pk. De goede hanteerbaarheid van de motor bleek echter een niet te verwaarlozen troef te zijn. Die filosofie zou de YZR500 gedurende zijn gehele loopbaan blijven achtervolgen en hem tot successen brengen. De volgende erelijst laat daar geen enkele twijfel over bestaan.